Olsztyński oddział Stowarzyszenia Pisarzy Polskich świętuje 30-lecie działalności. Przez trzy dekady skupiał twórców, wspierał lokalne środowisko literackie i dokumentował jego dorobek. O historii organizacji, zmianach w literackim Olsztynie i znaczeniu pisarskiej wspólnoty opowiadał na antenie Radia UWM FM prof. Krzysztof Szatrawski, prezes olsztyńskiego oddziału SPP.

Historia olsztyńskiego oddziału sięga przemian zachodzących w polskim środowisku literackim w latach 80. Po wprowadzeniu stanu wojennego i zmianach w Związku Literatów Polskich znaczna część pisarzy nie zdecydowała się na powrót do organizacji. W 1989 roku powstało Stowarzyszenie Pisarzy Polskich, nawiązujące do tradycji przedwojennych organizacji twórczych.
W Olsztynie początkowo działało pięcioosobowe koło SPP, którym kierował Bohdan Dzitko. Z czasem liczba członków wzrosła, co umożliwiło utworzenie samodzielnego oddziału. Oficjalnie powołano go 6 listopada 1996 roku.
Przez kolejne lata zmieniało się zarówno samo stowarzyszenie, jak i otaczające je środowisko literackie. W latach 90. wciąż żywe były spory związane z najnowszą historią i podziałami wśród pisarzy. Olsztyński oddział SPP musiał też mierzyć się z problemami lokalowymi. Przez pewien czas jego siedziba mieściła się w prywatnym mieszkaniu ówczesnego prezesa Zbigniewa Chojnowskiego, później w szkole elektronicznej. Od 2017 roku stowarzyszenie korzysta z gościnności Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej.
Mimo tych trudności udało się stworzyć przestrzeń współpracy dla autorów reprezentujących różne pokolenia, doświadczenia i sposoby patrzenia na świat. Jak podkreśla prof. Krzysztof Szatrawski, najważniejszy jest wzajemny szacunek i zachowanie twórczej niezależności:
Każdy z nas ma troszeczkę inny, osobisty świat i każdy z tych światów jest ważny. Nie ma światów ważniejszych, mniej ważnych. Więc jeżeli umiemy uszanować w drugim pisarzu jego własny punkt widzenia, jego stosunek do rzeczywistości, jego postawę, to w tym momencie możemy mówić, że zaczyna się jakaś wspólnota”.
Jednym z najważniejszych obszarów działalności stowarzyszenia pozostają publikacje. Na przestrzeni lat ukazywały się książki w ramach Biblioteki Autorów Warmii i Mazur, antologie twórczości regionalnych autorów, a od 2015 roku także coroczny „Almanach”. Najnowsza edycja wydawnictwa zostanie zaprezentowana podczas jubileuszowego spotkania.
Uroczystość odbędzie się w piątek 6 listopada o godzinie 16:00 w sali 219 olsztyńskiego ratusza. W programie znalazły się wystąpienia zaproszonych gości, refleksje nad historią oddziału oraz prezentacja „Almanachu 2026”. Obecni na spotkaniu pisarze będą mogli przeczytać fragmenty swoich utworów.
Nie zabraknie również muzyki. Przed publicznością wystąpi zespół chóralny pod dyrekcją prof. Jana Połowianiuka, prezentując kompozycje do tekstów polskich poetów. Jednym z utworów będzie kompozycja do wiersza Erwina Kruka, współzałożyciela Stowarzyszenia Pisarzy Polskich:
To jest moim zdaniem bardzo ważne dla nas, żebyśmy też pamiętali o założycielach. Erwin Kruk był współzałożycielem stowarzyszenia, był na zjeździe założycielskim, więc tutaj jego miejsce jest jak najbardziej wciąż zajęte”.
Jak przez 30 lat zmieniło się życie literackie Olsztyna? Co łączy pisarzy o różnych doświadczeniach i temperamentach? I dlaczego działalność stowarzyszenia to coś więcej niż suma indywidualnych talentów? Zapraszamy do wysłuchania całej rozmowy Marty Wróblewskiej!
RADIO UWM FM