RADIO UWM FM „Kobieta jest paliwem, benzyną w bukłaku, która potrzebuje energii ognia, którym jest mężczyzna, do zapłonięcia” – tak o kobiecości w świecie dawnych Słowian powiedział żerca słowiański. Kobieta nie była jedynie opiekunką domu, lecz symbolem życia, siły i wspólnoty. Posłuchajcie rozmowy z Marcinem Piątkowskim!
Marcin Piątkowski to żerca Rodzimego Kościoła Polskiego oraz pasjonat i badacz kultury słowiańskiej. Od lat zajmuje się analizą dawnych wierzeń, mitologii, legend i symboliki Słowian. Swoje badania prowadzi na terenie całej Polski, dzięki czemu posiada szeroką wiedzę dotyczącą tradycji, obrzędów i duchowości dawnych społeczności słowiańskich.
Bardzo dużo mitów i legend narosło wokół postaci kobiety, roli kobiecości w kulturze słowiańskiej. Niestety bardzo deprecjonującą tę rolę, obniżającą jej wartość, sprowadzającą gdzieś do domostwa i wyłącznie zajmowania się dzieci, coś na miarę stylu drugiej połowy XX wieku, co zupełnie jest niezgodne z prawdą”
– podkreśla żerca.
Zdaniem Marcina Piątkowskiego rola kobiet w świecie Słowian była znacznie większa, niż mogłoby się dziś wydawać. To właśnie ona stanowiła trzon rodziny. Odpowiadała za organizację życia codziennego, budowanie relacji i przekazywanie tradycji kolejnym pokoleniom:
Kobieta na słowiańszczyźnie pełniła rolę równorzędną z mężczyzną, aczkolwiek opiekowała się innymi domenami. Można powiedzieć, że była szyją rodu, gdzie mężczyzna był jego głową, ale dalej uważam, że to określenie będzie bardzo obniżające jej rolę i wartość”.
W kulturze słowiańskiej kobieta miała nie tylko praktyczne znaczenie dla funkcjonowania wspólnoty, ale także głęboki wymiar symboliczny. Była utożsamiana z życiem, płodnością i tworzeniem:
Kobiety miały bardzo symboliczny wymiar, gdyż kreowały życie, tworzyły te życie, zradzały je. Były kreatorkami świata, nie tylko tego świata związanego z prokreacją, czyli z tworzeniem nowego pokolenia, nowych dzieci, ale również z kreowaniem przestrzeni poprzez na przykład szycie czy opiekę nad domostwem”.
Zdaniem żercy jedną z największych różnic między kobietami dawniej a dziś jest sposób funkcjonowania we wspólnocie. W kulturze słowiańskiej kobiety miały tworzyć sieć wzajemnego wsparcia. Żyły blisko siebie, razem wychowywały dzieci i pomagały sobie w codziennych obowiązkach:
Z racji tego, że wcześniejsze społeczeństwo słowiańskie nie było konkurencyjne tak bardzo, kobiety nie konkurowały w tym społeczeństwie między sobą tak jak dzisiaj. […] . Generalnie kobiety podchodziły w ten sposób, że teraz skoro ja urodziłam dziecko, to ty mi pomożesz. Drugą zmienną było to, że rodziny były wielopokoleniowe. Oprócz żony, czy w bogatszych domach – żon, mieliśmy jeszcze mamę, czy teściową. Wszyscy żyliśmy na mniej więcej jednej przestrzeni i te wsparcie kobiet między sobą było bardzo silne”.
Wielu innych ciekawych aspektów życia kobiet w świecie Słowian dowiecie się z rozmowy Weroniki Tarasiewicz z Marcinem Piątkowskim.
Czytaj dalej
