O nostalgii, transformacji i polskiej popkulturze. Podcastex po raz pierwszy w Olsztynie

Twórcy Podcastexu spotkali się z publicznością w Zajezdni Trolejbusowej Miejskiego Ośrodka Kultury w Olsztynie. Rozmowa dotyczyła nie tylko nostalgii za latami 90. i 00., ale też zmian społecznych, pamięci pokoleniowej oraz tego, co po tamtych czasach zostało dziś w Polakach.

Do Olsztyna przyjechali Bartek Przybyszewski oraz Mateusz Witkowski – autorzy jednego z najpopularniejszych podcastów poświęconych polskiej popkulturze, mediom i rzeczywistości lat 90. oraz 00. Choć była to ich pierwsza wizyta w naszym mieście, przyznali, że region funkcjonował w ich popkulturowych skojarzeniach.

Przyznam, że jak myślę o miastach polskich i nie tylko, to jeżeli w nich nie byłem wcześniej, to myślę o jakimś piłkarskim tropie, więc myślę o Stomilu Olsztyn. Rzadko myślę o Stomilu Olsztyn. Za rzadko, nie będę udawał. To głównie tego typu skojarzenia: Kortowiada, zespół Afromental, czyli chyba najważniejszy zespół w historii polskiej muzyki rozrywkowej. Na pewno też Łozo jest inspiracją dla nas od zawsze”

– mówił Mateusz Witkowski.

Rozmowa szybko zeszła jednak na temat samego Podcastexu i tego, jak projekt zmieniał się przez ostatnie pięć lat. Jak podkreślali twórcy, podcast z hobby stał się pełnoprawną pracą.

Najważniejsze jest chyba to, że jesteśmy w stanie utrzymać się z Podcastexu. Gdyby nie osoby, które nas wspierają co miesiąc albo okazjonalnie, to byśmy nie byli w stanie robić tego projektu w tak intensywny sposób. A on jest intensywny cały czas, chyba nawet bardziej niż kiedyś”

– podkreślał Bartek Przybyszewski.

Twórcy przyznali również, że zmieniła się grupa odbiorców podcastu. Coraz częściej słuchają ich osoby, które same nie pamiętają już opisywanych wydarzeń i zjawisk.

Nie czuję jakiegoś dydaktycznego ciężaru, że oto musimy edukować młodsze pokolenie. Raczej staramy się zrobić taki odcinek, który samych nas by zainteresował i który będzie uczciwy pod względem merytorycznym, ale kiedy ktoś mówi nam, że dzięki Podcastexowi lepiej rozumie lata 90. czy 2000., to oczywiście jest to bardzo miły efekt uboczny tej całej działalności”

– powiedział Mateusz Witkowski.

Podcasterzy odnieśli się również do pytania, co po transformacyjnych latach 90. zostało dziś w polskim społeczeństwie.

Wydaje mi się, że pokolenie obecnych czterdziesto- i pięćdziesięciolatków przeszło przez naprawdę trudny rynek pracy i bardzo ciężki moment społeczny czy ekonomiczny. Dlatego dziś niełatwo jest wielu Polaków przestraszyć jakimś kryzysem czy recesją, bo oni już przez różne rzeczy przechodzili”

– ocenił Bartek Przybyszewski.

Mateusz Witkowski zwracał uwagę również na mniej pozytywne konsekwencje tamtych przemian:

Mam wrażenie, że została w nas też pewna trucizna lat 90., czyli taki bardzo neoliberalny indywidualizm. To przekonanie, że najważniejsze jest zadbanie o własny interes i że przestrzeń wspólna jest mniej istotna. Widać to na bardzo wielu poziomach życia społecznego i politycznego. I mam poczucie, że to właśnie bardzo mocno odziedziczyliśmy po tamtym czasie”.

Twórcy opowiadali także o kulisach przygotowywania odcinków. Jak przyznali, research do jednego materiału często zajmuje wiele dni i wymaga równoległej pracy nad kilkoma tematami jednocześnie.

Czasami ludzie myślą, że skoro rozmawiamy o popkulturze, to robimy to na szybko i spontanicznie. A prawda jest taka, że nawet te lżejsze odcinki wymagają wielu godzin researchu, czytania, siedzenia w bibliotekach i sprawdzania różnych rzeczy. To jest naprawdę bardzo czasochłonna praca”

– tłumaczył Bartek Przybyszewski.

Podczas rozmowy pojawiły się także pytania o przyszłość nostalgii i o to, czy współczesność również kiedyś będzie wspominana w podobny sposób.

Wydaje mi się, że tak, bo nostalgia nie wynika z braku dokumentacji rzeczywistości. My już dziś dokumentujemy wszystko, ale to nie zmienia faktu, że po latach i tak zaczynamy patrzeć na pewne rzeczy przez filtr czasu. Nawet stare memy internetowe zaczynają wydawać się czymś z innej epoki. To chyba po prostu naturalny mechanizm”

– mówił Mateusz Witkowski.

A czy jest szansa na współpracę Podcastexu z Norbim i czy 9 godzin podcastu o Kaziku Staszewskim i Kulcie jest zbrodnią przeciwko ludzkości? Tego dowiecie się słuchając całej rozmowy Agi Wójcik i Nikodema Banacha.