RADIO UWM FM Jak wykorzystać uczenie maszynowe do analizy danych, podejmować decyzje w rolnictwie precyzyjnym i monitorować miejską infrastrukturę wodną przy pomocy nowoczesnych technologii? Takimi zagadnieniami zajmowali się uczestnicy dwudniowych zajęć „Autonomous Systems and Programs in Science”, które 5 i 6 listopada odbywały się na Wydziale Matematyki i Informatyki UWM. Warsztaty poprowadzili naukowcy z Niemiec, Litwy i Rumunii.
Spotkanie było kolejną odsłoną zajęć przygotowanych dla Szkoły Doktorskiej UWM w ramach projektu InTraDo – „Internacjonalizacja Badań i Transdyscyplinarne Kształcenie w Szkole Doktorskiej UWM w Olsztynie”. Projekt jest realizowany od 2024 roku w ramach programu STER – Umiędzynarodowienie Szkół Doktorskich Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej i zakończy się w grudniu 2026 roku. Jego założenia obejmują m.in. współpracę z zagranicznymi naukowcami, mobilność doktorantów, staże, szkoły letnie i rozwijanie transdyscyplinarnego programu kształcenia.
Tegoroczne listopadowe spotkanie było kolejnym wydaniem tej inicjatywy.
Kończymy już trzecie wydanie wykładów na temat systemów autonomicznych i programów komputerowych. Program wprowadza właściwie podstawy programów komputerowych, w których aplikacja jest niezbędna w wielu miejscach naszego życia, w tym również pracy doktorantów. Po doktoracie daje też ogólne umiejętności i zrozumienie procesów, którymi steruje, umownie mówiąc, sztuczna inteligencja, które przez to stają się powoli zautomatyzowane, wyręczając pracę człowieka i ułatwiają życie. Oczywiście nie całą pracę człowieka, ale w niektórych miejscach bez tych innowacji trudno wyobrazić sobie postęp w nauce”
– mówi prof. Paweł Brzuzan, dyrektor Szkoły Doktorskiej UWM.
Program został podzielony na trzy bloki, pokazujące zastosowanie narzędzi cyfrowych w bardzo różnych dziedzinach nauki. Prof. Tobias Lauer z Hochschule Offenburg wprowadzał uczestników w zagadnienia uczenia maszynowego bez nadzoru. Doktoranci poznawali podstawy tej metody, techniki grupowania danych oraz możliwości wykorzystania ich podczas zbierania, przygotowywania, filtrowania i analizowania dużych zbiorów informacji. Inną perspektywę zaproponowała prof. Diana Kalibatiene z Vilnius Gediminas Technical University. Jej zajęcia łączyły analizę i wizualizację danych z rolnictwem precyzyjnym. Uczestnicy poznawali m.in. metody wspierające podejmowanie decyzji, modelowanie i symulacje naukowe, a także sposoby wykorzystania danych do monitorowania upraw i bardziej efektywnego gospodarowania zasobami. Trzeci obszar pokazał, że podobne technologie mogą znaleźć zastosowanie także w funkcjonowaniu miast. Prof. Costin-Gabriel Chiru z Technical University of Civil Engineering Bucharest skupił się na monitorowaniu i zarządzaniu miejską infrastrukturą wodną. W programie znalazły się m.in. internet rzeczy, analiza danych oraz prognozowanie zapotrzebowania na wodę. To narzędzia, które mogą pomagać nie tylko w obserwowaniu działania całych systemów, ale również w szybszym reagowaniu na zachodzące w nich zmiany.
Tak szeroki zakres zajęć miał pokazać doktorantom przede wszystkim, że systemy autonomiczne nie są osobną dziedziną zarezerwowaną wyłącznie dla informatyków. Coraz częściej stają się narzędziem wspierającym badania prowadzone w naukach przyrodniczych, rolniczych, technicznych czy środowiskowych. Ważna jest więc nie tylko umiejętność samodzielnego korzystania z konkretnych rozwiązań, ale też rozumienie ich możliwości i języka, którym posługują się specjaliści rozwijający takie technologie.
Mam taką nadzieję, że nasi doktoranci w ten sposób już teraz zdobywają wiedzę i pewne umiejętności pozwalające im zrozumieć, jak niektóre z działań mogą przybliżać nas do innowacyjności własnych projektów. Tak by w przyszłości były one wykorzystywane w ich własnej pracy”
– podsumowuje prof. Paweł Brzuzan.
Projekt InTraDo ma pozostawić po sobie nie tylko pojedyncze warsztaty czy spotkania z zagranicznymi ekspertami. Jednym z jego założeń jest rozwijanie w Szkole Doktorskiej UWM takiego modelu kształcenia, w którym międzynarodowa współpraca i kompetencje przydatne w nowoczesnych badaniach będą stałym elementem przygotowania młodych naukowców. Z prof. Pawłem Brzuzanem rozmawiała Żaneta Kulawczyk.
