„Trzeba uważać na chłopców”. Spektakl o cenie radykalizacji

Co sprawia, że młody człowiek zaczyna szukać autorytetu w miejscach, które karmią go lękiem, agresją i poczuciem wykluczenia? Spektakl „Chłopcy” w reżyserii Macieja Waltera przygląda się radykalizacji młodych mężczyzn i mechanizmom, które mogą do niej prowadzić. Marta Wróblewska rozmawiała o przedstawieniu i potrzebie zaglądania poza własną bańkę z aktorką Aleksandrą Tokarczyk.

Fot.: Organizator

„Chłopcy” Fundacji Horyzont Sztuki nie są prostą opowieścią o „złych chłopcach”. Twórcy próbują przyjrzeć się temu, skąd biorą się frustracja i agresja oraz gdzie młodzi mężczyźni szukają dziś autorytetów. Punktem wyjścia były rozmowy, wywiady i ankiety przeprowadzane m.in. w liceach. Na podstawie zebranego materiału powstało siedem historii różnych mężczyzn.

Twórcy przyglądają się w nich m.in. manosferze, relacjom rodzinnym, wyobrażeniom o męskości i wpływowi internetu. Ważne było przy tym nie tylko pokazanie konsekwencji radykalizacji, ale także podjęcie próby zrozumienia bohaterów.

Staraliśmy się przede wszystkim w pewien sposób zempatyzować z tym chłopcem. Gdzie współczesny młody mężczyzna w Polsce szuka autorytetów? Czego się boi, kto go skrzywdził, kogo on krzywdzi?”

– tłumaczy Aleksandra Tokarczyk.

Złość, agresja i internet

Jednym z ważnych tropów spektaklu jest agresja – również ta, która może być przekazywana z pokolenia na pokolenie. Istotną rolę odgrywa też internet. To przestrzeń, w której młody człowiek może znaleźć wspólnotę, ale także zostać poddany wpływom prowadzącym w stronę coraz bardziej radykalnych postaw.

Historie w «Chłopcach» są pewnego rodzaju laboratorium na młodym człowieku, są eksperymentami”

– mówi Tokarczyk.

Spektakl nie próbuje jednak dawać widzom jednoznacznych odpowiedzi. Twórcom zależy raczej na konfrontowaniu ich z różnymi perspektywami i pozostawieniu przestrzeni na własne wnioski. Jak przyznaje Tokarczyk, praca nad „Chłopcami” wpłynęła również na jej sposób patrzenia na osoby, których poglądy czy doświadczenia są jej odległe:

Wychodzę na pewno z mniejszą niechęcią, z większą empatią, ale też z takim poczuciem, że dobrze jest zajrzeć do nieswojej bańki”.

Aktorka podkreśla, że próba zrozumienia nie oznacza usprawiedliwiania agresji czy radykalnych postaw. Może jednak pomóc dostrzec doświadczenia, które za nimi stoją, i rozpocząć rozmowę ponad podziałami. Stąd też jedno z najważniejszych zdań, z którymi chciałaby zostawić publiczność:

Trzeba uważać na chłopców. Nie uważać tylko, nosząc spray w torebce wieczorem, ale uważać na to, jak wychowujemy synów”.

„Chłopcy” na Mazurach

Spektakl rusza w trasę w ramach programu Teatr Polska 2026, organizowanego przez Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego i dofinansowanego ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Na Mazurach „Chłopców” będzie można zobaczyć:

• 16 września o godz. 18:00 – Ełckie Centrum Kultury,
• 17 września o godz. 18:00 – Giżyckie Centrum Kultury,
• 18 września o godz. 18:00 – Nidzicki Ośrodek Kultury,
• 19 września o godz. 18:00 – Miejski Ośrodek Kultury w Pasymiu.

Na scenie występują Wiktoria Supryn, Aleksandra Tokarczyk, Maciej Karczewski, Julian Knaf i Maciej Walter. Za reżyserię i dramaturgię odpowiada Maciej Walter.

Z Aleksandrą Tokarczyk rozmawiała Marta Wróblewska. Posłuchajcie!